Even snel ziekmelden en thuis uitzieken? In Duitsland dreigt dat een stuk lastiger te worden. De regering wil dat werknemers al vanaf de éérste dag dat ze zich ziek melden een doktersverklaring kunnen overleggen, meldt NU.nl. Het plan, onderdeel van een breder pakket economische hervormingen, heeft tot flinke ophef geleid.
Strengere regels
Nu kunnen Duitse werknemers zich bij lichte klachten nog relatief eenvoudig ziek melden, in bepaalde gevallen zelfs telefonisch, zonder meteen langs een arts te hoeven. Juist die telefonische ziekmelding wil de regering schrappen. In plaats daarvan zou vanaf dag één een medisch attest nodig zijn.
Het kabinet onder leiding van bondskanselier Merz wijst op het hoge ziekteverzuim in Duitse bedrijven, dat sinds de coronapandemie fors is opgelopen. Volgens de regering kan het land zich dat concurrentienadeel niet langer veroorloven. De strengere ziekteregels moeten daarom bijdragen aan een productievere economie, schrijft The Local.
Huisartsen: 'catastrofaal'
Uit de medische hoek klinkt scherpe kritiek. De voorzitter van de Duitse huisartsenvereniging noemde het voorstel ronduit "catastrofaal". Zijn zorg: als iedereen met een simpele verkoudheid of buikgriep meteen naar de dokter moet voor een briefje, lopen de wachtkamers over en komen artsen niet meer toe aan patiënten die echt zorg nodig hebben.
Dat argument wordt onderbouwd met cijfers. Een aanzienlijk deel van de tientallen miljoenen ziekmeldingen per jaar in Duitsland betreft klachten die niet langer dan een paar dagen duren — precies de gevallen die straks toch langs een arts zouden moeten. Critici vrezen dat het zorgstelsel daardoor onnodig wordt belast met kortdurende, vanzelf overgaande kwalen.
Averechts effect?
Naast de druk op de zorg wijzen tegenstanders op een ander risico: het zogeheten presenteïsme. Als een ziekmelding meteen een doktersbezoek vergt, kan de drempel om thuis te blijven zo hoog worden dat mensen ziek naar hun werk gaan. Dat is niet alleen slecht voor henzelf, maar kan ook collega's aansteken en de productiviteit op langere termijn juist schaden — het tegenovergestelde van wat de maatregel beoogt.
Een gevoelig debat
De discussie raakt aan een gevoelige balans: het vertrouwen tussen werkgever en werknemer. Voorstanders zien de maatregel als een manier om misbruik tegen te gaan en het verzuim beheersbaar te houden. Tegenstanders ervaren het als een blijk van wantrouwen jegens werkenden, die voor elke griepdag hun gang naar de dokter moeten verantwoorden.
Ook buiten Duitsland wordt het debat met belangstelling gevolgd. In veel landen, waaronder Nederland, speelt de vraag hoe streng je moet zijn bij ziekteverzuim, en waar de grens ligt tussen controle en vertrouwen. Het Duitse plan, en de felle reacties erop, laten zien hoe beladen die vraag is.
Voorlopig gaat het overigens om een voorstel, nog geen wet: de maatregel moet eerst het wetgevingsproces door en een meerderheid halen. Gezien de scherpe kritiek van artsen, vakbonden en oppositie is het allerminst zeker dat het plan ongewijzigd de eindstreep haalt.
