Het Rotterdamse cryptoplatform Knaken is deze maand plotseling uit de lucht gegaan, en het Openbaar Ministerie (OM) heeft de rechtbank gevraagd het bedrijf failliet te verklaren. Rond de 30.000 klanten kunnen niet meer bij hun tegoeden. Dat melden de NOS en het OM.

Wat deed Knaken?

Knaken was een platform waarop klanten euro's konden omzetten in cryptovaluta zoals bitcoin en ether, en daarmee konden handelen. Begin deze maand ging de dienst offline en konden gebruikers niet langer inloggen of geld opnemen. Voor duizenden klanten betekende dat van de ene op de andere dag geen toegang meer tot hun ingelegde vermogen.

Waarom het OM ingrijpt

Volgens het OM handelt het "in het algemeen belang": het hoopt via een faillissement te bereiken dat de bezittingen van het bedrijf netjes onder de gedupeerde klanten kunnen worden verdeeld. Het OM uit ernstige zorgen over de gang van zaken en stelt dat het bedrijf gestopt was met het uitbetalen van klanten.

Achterliggende oorzaak is de nieuwe Europese cryptowetgeving (MiCA). Die verplicht cryptodienstverleners tot een vergunning van de toezichthouder — in Nederland de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Knaken kreeg die vergunning niet rond, waarna het platform stopte.

FIOD doet onderzoek

Naast het faillissementsverzoek loopt er een strafrechtelijk spoor. De FIOD, de opsporingsdienst van de Belastingdienst, onderzoekt mogelijke strafbare feiten. Bij doorzoekingen zijn laptops en telefoons in beslag genomen en zijn bedrijfsmiddelen bevroren. Er zijn tot nu toe geen aanhoudingen verricht. Welke feiten precies worden onderzocht, is niet bekendgemaakt.

Onzekerheid voor de klanten

Voor de gedupeerden is de grote vraag hoeveel van hun geld terugkomt. Dat zal een curator moeten uitzoeken zodra de rechtbank het faillissement uitspreekt: hoeveel er nog aan bezittingen is, en hoe dat over de klanten kan worden verdeeld. Zolang dat onderzoek loopt, blijven de tegoeden bevroren.

Bredere les

De zaak illustreert de risico's die kleven aan investeren in crypto, en het belang van de nieuwe regels die daar meer toezicht op moeten brengen. De MiCA-wetgeving is er juist op gericht klanten beter te beschermen; de keerzijde is dat aanbieders die de eindstreep niet halen, kunnen omvallen — met hun klanten als eerste gedupeerden. Voor de klanten van Knaken is het nu afwachten wat het faillissement en het FIOD-onderzoek opleveren.