Het conflict tussen Iran en de Verenigde Staten sleept zich voort. Voor de tiende nacht op rij hebben de VS doelen in Iran aangevallen, waarna Iran Amerikaanse posities in de regio onder vuur nam. Het patroon is inmiddels vast: aanval en tegenaanval, nacht na nacht.
Wat er deze nacht gebeurde
De Amerikaanse aanvallen richtten zich volgens de NOS op "militaire doelen zoals commandocentra, lanceerinstallaties, luchtverdedigingssystemen en maritieme doelen". Iran reageerde met beschietingen op Amerikaanse posities in onder meer Jordanië, Bahrein en Koeweit.
Over slachtoffers is weinig hard te zeggen, en dat is een belangrijke kanttekening. De gouverneur van de Iraanse provincie Abdanan meldde dat daar geen slachtoffers zijn gevallen. Bredere, onafhankelijk bevestigde cijfers ontbreken vooralsnog.
De tanker
Het meest concrete incident speelde zich af op zee. In de Straat van Hormuz werd een olietanker geraakt door een onbekend projectiel, waarna de bemanning het schip verliet. Wie erachter zit, is niet vastgesteld, en juist die onzekerheid tekent de situatie: in een vaargebied waar beide partijen actief zijn, is een treffer niet meteen aan iemand toe te schrijven.
Dat de tanker geraakt werd, is meer dan een los feit. De Straat van Hormuz is de kwetsbaarste plek in dit conflict, en een beschadigd schip daar heeft gevolgen die veel verder reiken dan het schip zelf.
Waar het over gaat
De kern van het conflict ligt in diezelfde zeestraat. Normaal gaat er een vijfde van de wereldwijde oliehandel doorheen, maar sinds het begin van de oorlog in februari blokkeert Iran het scheepvaartverkeer er bijna volledig. De Amerikaanse aanvallen zijn er mede op gericht dat vermogen te breken.
Dat maakt dit niet alleen een militair conflict tussen twee landen, maar ook een die de wereldeconomie raakt. Wie de olieroutes controleert of verstoort, heeft een drukmiddel dat ver buiten de regio voelbaar is.
Een mislukte poging tot vrede
Er is de afgelopen weken wel geprobeerd het geweld te stoppen. Iran en de VS ondertekenden vorige maand een intentieverklaring, maar die is niet nagekomen. Volgens de NOS zegde Iran de afspraak zaterdag op, en had president Trump dat eerder deze maand al gedaan.
De VS laat nu weten opnieuw met Iran te willen praten. Tegelijk beantwoorden beide landen elkaars aanvallen nog altijd met nieuwe aanvallen. Dat is de tegenstrijdigheid waarin dit conflict vastzit: er wordt over praten gesproken terwijl het schieten doorgaat.
Wat dit betekent
Voor de buitenwereld, en zeker voor een handelsland als Nederland, is de belangrijkste vraag wat er met de Straat van Hormuz gebeurt. Zolang die grotendeels dicht is en schepen er risico lopen, blijft de druk op de olieprijs en de wereldhandel bestaan.
Tien nachten van aanval en tegenaanval hebben geen van beide partijen dichter bij een oplossing gebracht. Wat er wél is, is een beschadigde tanker in de belangrijkste olieroute ter wereld, en een intentieverklaring die het niet heeft gehaald.
