De handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en Canada is opnieuw geëscaleerd. President Trump ondertekende maandag een besluit dat een heffing van 50 procent oplegt op een reeks Canadese producten, waaronder wijn, hockeysticks en cement. De maatregel gaat in op 19 augustus, dertig dagen na de aankondiging.

Wat er anders is dan eerder

Het opvallendste aan deze heffing is niet het tarief maar de reikwijdte. Waar Trump eerder producten die onder het Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag CUSMA vallen doorgaans ontzag, geldt de nieuwe heffing juist ook voor die goederen. Uitgezonderd zijn onder meer energie, kalizout (potas), vis en bepaalde kritieke mineralen.

De juridische basis is even ongebruikelijk. De regering beroept zich op sectie 338 van de tariefwet uit 1930, een bepaling die volgens Al Jazeera nog nooit eerder op deze manier is toegepast. Dat maakt de maatregel kwetsbaar voor juridische aanvechting.

Het argument van Washington

Volgens de Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer is de heffing een reactie op wat Washington als oneerlijke behandeling ziet. "Canada heeft Amerikaanse alcoholproducten uit de schappen gehaald, betere markttoegang gegeven aan zuivelproducten uit de Europese Unie, en een plafond gezet op de export van Amerikaanse voertuigen naar Canada", aldus Greer.

Daarmee presenteert de VS de maatregel als vergelding, niet als een op zichzelf staande stap. Dat is relevant, want het maakt de kans op verdere escalatie groter: elke tegenmaatregel van Canada kan opnieuw als aanleiding dienen.

Wat Canada zegt

Premier Mark Carney reageerde beheerst. Hij wees erop dat Canada de afgelopen anderhalf jaar gedetailleerde voorstellen heeft gedaan om het geschil op te lossen en het CUSMA-verdrag te moderniseren. "We staan klaar om die gesprekken de komende weken te intensiveren", zei hij.

Dat is de taal van een land dat de deur openhoudt, niet van een land dat direct terugslaat. Op de achtergrond speelt wel dat het verdrag zelf onder druk staat: sinds 1 juli loopt er een jaarlijkse herzieningsprocedure, nadat de VS het akkoord niet automatisch wilden verlengen.

Waarom dit ook Europa raakt

Voor een Nederlandse lezer lijkt een ruzie tussen Washington en Ottawa ver weg, maar dat is zij maar deels. Een handelsoorlog tussen twee van de grootste economieën ter wereld verstoort toeleveringsketens waar ook Europese bedrijven in zitten, en zet een precedent voor hoe de VS met handelspartners omgaan.

Bovendien is de gekozen route, een oude wetsbepaling opnieuw uit de kast halen, iets wat andere landen nauwlettend volgen. Als sectie 338 juridisch standhoudt, is het een instrument dat breder inzetbaar wordt dan tegen Canada alleen.

Wat er nu gebeurt

Tot 19 augustus is er tijd, en die tijd is precies waar het om draait. Beide partijen hebben een venster om te onderhandelen voordat de heffing werkelijk ingaat. Carney's woorden wijzen op een poging dat venster te gebruiken.

Lukt dat niet, dan verschuift de vraag van de politiek naar de winkel: heffingen van deze omvang werken vroeg of laat door in de prijzen, aan beide kanten van de grens.