Judit Polgar wijst het Hongaarse presidentschap toch af

De kortste politieke loopbaan van de week is meteen ook voorbij. Een dag nadat de Hongaarse premier Péter Magyar bekendmaakte dat hij schaaklegende Judit Polgár wilde voordragen als president, heeft Polgár maandagavond laten weten daarvan af te zien.

Wat ze zegt

Polgár maakte haar besluit bekend op Facebook. Ze noemde de vraag een eer, maar kon de rol niet aanvaarden. "Ik voel niet dat ik de kracht heb om de historische taak op me te nemen om een verdeeld land te verenigen", schreef ze.

Dat is een korte verklaring, maar ze raakt precies de kern van waarom Magyar haar juist wilde: hij zocht iemand van buiten de politiek die boven de partijen zou staan. Polgár lijkt te zeggen dat zij die last niet op zich wil nemen, en dat is een oordeel over de opdracht zelf, niet alleen over haar eigen geschiktheid.

Waarom ze werd gevraagd

Magyar had Polgár naar voren geschoven als tijdelijk staatshoofd, in afwachting van een nieuwe grondwet, als onderdeel van zijn bredere breuk met het tijdperk-Orbán. Had ze ja gezegd, dan had ze kunnen rekenen op de steun van Magyars Tisza-partij, die een tweederdemeerderheid in het parlement heeft.

Polgár geldt als de sterkste schaakster ooit en heeft geen partijverleden. Precies die combinatie maakte haar aantrekkelijk als symbool van een nieuwe start, en precies daarom is haar weigering voor Magyar een tegenvaller.

Waar dit vandaan komt

De zoektocht naar een president begon nadat president Tamás Sulyok een grondwetswijziging tekende die zijn ambtstermijn vervroegd beëindigde, met ingang van maandag. Het parlement moet nu een opvolger kiezen, en de tijd dringt: er geldt een deadline van dertig dagen.

Wie Magyar nu naar voren schuift, is niet bekend. Duidelijk is wel dat de eerste keus, en de meest symbolische, is afgevallen nog voor de voordracht officieel werd.

Wat het betekent

Voor de buitenwereld is dit vooral een aanwijzing hoe lastig het is om iemand van buiten de politiek een politieke rol te laten vervullen, hoe ceremonieel die ook is. Een naam zonder partijkleur klinkt aantrekkelijk tot het moment dat er een verdeeld land aan vast blijkt te zitten.

Polgár zelf sprak de hoop uit dat er alsnog een breed gerespecteerd, onafhankelijk staatshoofd komt. Of dat lukt binnen de gestelde termijn, is nu de vraag die in Boedapest voorligt.