Het is een merkwaardige en pijnlijke diefstal: uit een natuurgebied in Belgisch Limburg zijn tientallen zeer zeldzame wilde orchideeën uitgegraven en meegenomen. Het gaat om enkele tientallen exemplaren van de bergnachtorchis, uit wat volgens beheerders de grootste populatie van deze soort in Vlaanderen was.
Jaren werk in één keer weg
De orchideeën stonden in een gebied dat al jaren zorgvuldig wordt beheerd. Natuurbeschermers investeerden er langdurig in de juiste omstandigheden, waardoor de populatie de afgelopen jaren voorzichtig groeide. Met de diefstal is een flink deel van dat resultaat in één klap verdwenen. "Zulke populaties ontstaan niet in een paar jaar", benadrukt de beherende natuurorganisatie tegenover de VRT.
Kansloos in een gewone tuin
Wat de diefstal extra wrang maakt, is dat de buit vrijwel zeker verloren gaat. De bergnachtorchis is voor zijn groei afhankelijk van specifieke bodemschimmels en heel precieze omstandigheden. Zonder die schimmels kan de plant niet overleven. "Het is echt zinloos, totaal zinloos", vat een beheerder de situatie samen: in een gewone tuin of vaas gaan de planten binnen korte tijd dood.
Beschermd en strafbaar
Het uitgraven van wilde planten is verboden, ook in natuurgebieden, en kan een boete opleveren. Voor beschermde soorten liggen de mogelijke straffen hoger. De natuurorganisatie deed aangifte, maar is realistisch over de kans dat de daders worden gevonden: sporen zijn schaars en de opsporing is lastig. Vermoedelijk gaat het eerder om onwetendheid dan om een berekende misdaad, maar de schade is er niet minder om.
Waarom het ertoe doet
De bergnachtorchis is een van de zeldzaamste wilde orchideeën van de Lage Landen en staat onder bescherming. Kleine populaties zijn kwetsbaar: verdwijnt er een groot deel, dan kan het jaren duren voor de soort zich herstelt, als dat al lukt. De diefstal illustreert hoe fragiel zulke natuurparels zijn, en hoe één ondoordachte ingreep jarenlang beheer teniet kan doen.
