Het kabinet wil vaste afstand houden tussen geitenboerderijen en de mensen die in de buurt wonen. Nieuwe geitenhouderijen mogen straks niet meer binnen 500 meter van woonkernen komen, en omgekeerd mag er ook geen nieuwbouw meer binnen 500 meter van een bestaande geitenhouderij verrijzen. Bestaande bedrijven mogen binnen die zone niet verder uitbreiden.

Het gezondheidsrisico

De maatregel komt voort uit gezondheidszorg. Uit onderzoek van de afgelopen jaren, onder meer van het RIVM, blijkt dat mensen die dicht bij een geitenhouderij wonen een verhoogd risico op longontsteking hebben. Waar dat precies door komt, is nog niet met zekerheid vastgesteld: onderzoekers hebben geen enkele ziekteverwekker als dé oorzaak kunnen aanwijzen. Juist die onzekerheid maakt het lastig, maar het verband tussen nabijheid en longontsteking is in de cijfers keer op keer terug te zien.

Beide kanten op

De kracht van de regel is dat hij twee kanten op werkt. Gemeenten mogen geen woonwijken, scholen of andere gevoelige bestemmingen meer plannen pal naast een geitenstal, en boeren mogen geen nieuwe stal beginnen pal naast een woonkern. Zo moet worden voorkomen dat er nog nieuwe situaties ontstaan waarin veel mensen dicht op een geitenhouderij komen te wonen. Voor bestaande woningen en bedrijven verandert er niets.

Zoeken naar balans

De verantwoordelijke bewindslieden, minister Hermans en staatssecretaris Erkens, benadrukken dat het gaat om een afweging. De gezondheid van omwonenden weegt zwaar, maar tegelijk moet de geitensector toekomst houden. Niet alle boeren zullen blij zijn: bedrijven die in de knel komen, kunnen niet meer uitbreiden op hun huidige plek. Toch kiest het kabinet voor de norm om het risico voor omwonenden te beperken.

Nog jaren te gaan

De afstandsnorm is nog niet meteen van kracht. De regels moeten worden vastgelegd in wetgeving, een proces dat naar verwachting nog enkele jaren duurt. In de tussentijd hanteren sommige provincies en gemeenten al langer een eigen 'geitenstop' of afstandsnorm. De landelijke regel moet daar straks één duidelijke lijn in aanbrengen.