Autofabrikant General Motors heeft robots toegevoegd aan de productielijn van Factory Zero, zijn vlaggenschip voor elektrische auto's in Detroit, kort nadat het honderden banen had geschrapt. De stap heeft tot felle kritiek geleid van de Amerikaanse autovakbond UAW.
Om welke fabriek gaat het?
Het gaat om Factory Zero, de fabriek op de grens van Detroit en Hamtramck in de staat Michigan, voorheen bekend als de Detroit-Hamtramck Assembly-fabriek. Daar bouwt GM hoogwaardige elektrische modellen zoals de GMC Hummer EV en de Cadillac Escalade IQ — luxe-EV's die rond de 80.000 tot 130.000 dollar kosten. De fabriek geldt als GM's belangrijkste EV-productielocatie.
Wat doen de robots?
Volgens berichtgeving heeft GM ongeveer vijftig zogenoemde 'cobots' — collaboratieve robots, deels van fabrikant Fanuc — aan de lijn gezet. Deze machines werken naast de overgebleven medewerkers en helpen onder meer bij het bevestigen van carrosseriepanelen aan de voertuigen. GM presenteert de inzet als een verbetering van veiligheid en ergonomie, niet als een directe vervanging van personeel.
De ontslagen en de timing
De robots verschenen maanden na een reeks personeelsreducties. In maart 2026 legde GM de productie bij Factory Zero stil en stuurde het 1.300 werknemers tijdelijk naar huis. Volgens Electrek werd de productie vanaf 16 maart stilgelegd, met een geplande terugkeer rond half april. GM-woordvoerder Kevin Kelly stelde dat de fabriek 'de productie tijdelijk aanpast om de EV-productie in lijn te brengen met de marktvraag'.
Belangrijk voor het verband: het cijfer van 1.300 betrof een tijdelijke stillegging in maart. Daaraan voorafgaand vonden in oktober 2025 al permanente ontslagen plaats — naar verluidt rond 1.200 banen bij Factory Zero, als onderdeel van bredere bezuinigingen in GM's EV-tak. Het exacte aantal permanent verdwenen banen en het precieze oorzakelijke verband tussen ontslagen en robots zijn niet eenduidig vast te stellen.
GM's strategie en de EV-markt
De achtergrond is een sterk afgekoelde vraag naar elektrische auto's in de VS. Volgens Electrek groeide GM's EV-verkoop in 2025 nog met 48 procent, maar stortte de verkoop in het vierde kwartaal met 43 procent in nadat de federale belastingkorting van 7.500 dollar voor EV-kopers eind september 2025 werd afgeschaft. Factory Zero, dat dure luxe-EV's maakt in plaats van betaalbare massamodellen, werd daardoor extra geraakt.
Reactie van de vakbond
De UAW reageert scherp. James Cotton, voorzitter van UAW Local 22, zei tegen Crain's via GM Authority dat 'onze mankracht ons wordt afgenomen' en dat leden walgen van de cobots in hun fabriek. De vakbond heeft formele klachten ingediend over zowel het verlies van banen als veiligheidszorgen. Nationaal UAW-voorzitter Shawn Fain verklaarde eerder dat werknemers 'in een gevecht voor de menselijkheid' verkeren en dat AI niet mag worden ingezet om de opbrengsten weg te houden bij de mensen die het werk doen.
Bredere context
De kwestie staat symbool voor een groeiende spanning in de auto-industrie: automatisering en AI in fabrieken botsen met de zorgen van werknemers over hun baanzekerheid, juist op een moment dat de EV-transitie hapert. Voor de UAW, die in 2023 nog een grote staking voerde, vormt de inzet van robots vlak na ontslagrondes een gevoelig precedent.
