Onderzoekers van het Weizmann Instituut in Israël hebben een eiwit in kaart gebracht dat een sleutelrol speelt in de manier waarop het lichaam met vet omgaat. Het eiwit, MTCH2 — door de wetenschappers "Mitch" gedoopt — helpt bepalen of cellen energie opslaan als vet of juist verbranden. Dat meldt ScienceDaily op basis van de studie.
Een schakelaar in de energiehuishouding
MTCH2 stuurt de werking aan van de mitochondriën, de kleine energiecentrales in onze cellen. Schakelen de onderzoekers het eiwit uit, dan valt het netwerk van die energiecentrales uiteen in kleinere delen. De cel komt daardoor als het ware brandstof tekort en gaat op zoek naar meer: ze verbrandt meer vet en stapt over van koolhydraten op vet als voornaamste energiebron. Tegelijk wordt de aanmaak van nieuwe vetcellen geremd.
Wat er precies is aangetoond
In proeven met muizen was het effect zichtbaar: dieren zonder werkend MTCH2 bleven slanker, waren atletischer en beter bestand tegen overgewicht. Daarnaast lieten de onderzoekers het mechanisme zien in menselijke cellen die in het laboratorium werden gekweekt; ook daar remde het uitschakelen van het eiwit de vorming van vetcellen.
Dat is een belangrijke stap in het fundamentele begrip van ons metabolisme. Maar het is nadrukkelijk iets anders dan werking in een levend mens.
Nog lang geen medicijn
Juist dat verdient nadruk. Bij mensen is niets bewezen: het onderzoek beperkt zich tot muizen en gekweekte cellen. Er bestaat ook nog geen middel dat MTCH2 op een veilige manier kan beïnvloeden. De onderzoekers zelf benadrukken dat hun werk fundamenteel van aard is en nog ver van een behandeling af staat.
Dat is een bekend patroon in het obesitasonderzoek: veel mechanismen die in het lab veelbelovend lijken, halen nooit de spreekkamer. De weg van een celproef naar een veilig en werkzaam medicijn is lang, loopt eerst via uitgebreider dieronderzoek en eindigt pas — als het meezit — bij proeven met mensen.
Waarom het toch de moeite waard is
Toch is de vondst interessant. Hoe beter wetenschappers begrijpen welke moleculaire "schakelaars" bepalen of het lichaam vet opslaat of verbrandt, hoe gerichter ze op termijn kunnen zoeken naar aangrijpingspunten. Een aantrekkelijk vooruitzicht daarbij is dat zo'n aanpak mogelijk de vetverbranding kan opvoeren zonder dat er spiermassa verloren gaat — een nadeel dat sommige bestaande afslankmethoden juist wél hebben.
Voorlopig blijft het echter bij een stukje van de puzzel. Een fascinerend stukje, dat laat zien hoe diep in de cel de regie over ons gewicht deels wordt gevoerd — maar een stukje dat nog vele jaren onderzoek nodig heeft voordat er iemand baat bij kan hebben.
