De Servische president Aleksandar Vučić heeft zaterdag aangekondigd dat hij binnen enkele weken aftreedt en vervroegde verkiezingen uitschrijft. "Ik zal nog maar een paar weken president zijn, en daarna zal ik aftreden", zei hij volgens Euronews tijdens een regeringsgezinde bijeenkomst in Belgrado. Een exacte datum noemde hij niet.
Anderhalf jaar protest
De aankondiging volgt op een ongekend lange golf van protesten. Die begon in november 2024, toen het dak van het pas gerenoveerde treinstation van Novi Sad instortte en zestien mensen om het leven kwamen. Demonstranten legden de schuld bij de overheid: de verbouwing zou doortrokken zijn geweest van corruptie en gebrekkig toezicht.
Wat begon als studentenprotest groeide uit tot de grootste protestbeweging in Servië in decennia. Op het hoogtepunt gingen honderdduizenden mensen de straat op in Belgrado. De centrale eis bleef al die maanden dezelfde: het vertrek van Vučić en vrije, vervroegde verkiezingen.
Oppositie houdt vraagtekens
Of de aankondiging de gemoederen bedaart, is de vraag. Oppositieleider Savo Manojlović reageerde sceptisch en stelde dat Vučić met deze stap "zijn onvermijdelijke val probeert voor te zijn", omdat de protestbeweging volgens hem meer steun geniet dan de president zelf, aldus persbureau AP.
Ook is de vraag wat aftreden in de praktijk betekent. Vučić mag grondwettelijk geen derde presidentiële termijn dienen, maar het premierschap staat hem nog open — een functie die hij eerder, van 2014 tot 2017, al bekleedde. Waarnemers houden er rekening mee dat hij langs die weg invloedrijk kan blijven.
Land op een kruispunt
Vučić bouwde zijn macht in de loop der jaren stevig uit. Zijn partij domineert de Servische politiek al geruime tijd, en critici verwijten hem het uithollen van de rechtsstaat en het beknotten van onafhankelijke media. Servië is officieel kandidaat-lid van de Europese Unie, maar onderhoudt tegelijk nauwe banden met Rusland en China — reden waarom de EU en de VS de crisis op de voet volgen.
Met de aangekondigde verkiezingen lijkt voor het eerst in jaren een echte machtswisseling — of op zijn minst een herverkaveling — mogelijk. De oppositie heeft laten weten de druk op straat aan te houden tot er concrete stappen zijn gezet.
